Menu
Πολυτεχνείο και αντιτορπιλικό «Βέλος»: Ένα σπάνιο και ιστορικό βίντεο από το 1974 που συγκλονίζει…

Πολυτεχνείο και αντιτορπιλικό «Βέλος»: Ένα σπάνιο και ιστορικό βίντεο από το 1974 που συγκλονίζει…

Μία ημέρα μετά την επέτειο των 50 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου κατά της χούντας των Συνταγματαρχών, το ιστορικό αντιτορπιλικό «Βέλος» (που «χτυπήθηκε» από την κακοκαιρία) βρέθηκε στο έλεος των κυμάτων και των ισχυρών ανέμων που έπληξαν τον Θερμαϊκό, όπου είναι αγκυροβολημένο, με αποτέλεσμα να υποστεί σημαντικές φθορές στην πρύμνη του.

Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για μια ατυχή χρονική σύμπτωση, καθώς το ιστορικό πλοίο έλαβε ενεργά μέρος στον αντιδικτατορικό αγώνα και πρωτοστάτησε στο κίνημα του Ναυτικού το καλοκαίρι του 1973, που στόχο είχε την εξέγερση του λαού κατά της στρατιωτικής δικτατορίας της 21ης Απριλίου.

Μία μέρα πριν την εκδήλωσή του, το κίνημα του Ναυτικού, προδόθηκε.

Στις 25 Μαΐου του 1973, το αντιτορπιλικό «Βέλος» εγκατέλειψε την στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ, στην οποία συμμετείχε μαζί με άλλα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού στη Μεσόγειο, ανοιχτά της Σαρδηνίας. Ο κυβερνήτης, Νίκος Παππάς, και το πλήρωμα, 6 αξιωματικοί και 25 υπαξιωματικοί, διέφυγαν με το πολεμικό πλοίο στο Φιουμιντσίνο της Ιταλίας, όπου ζήτησαν πολιτικό άσυλο, καταγγέλλοντας το χουντικό καθεστώς.

Η αιφνιδιαστική αυτή κίνηση των μελών του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού σχολιάστηκε έντονα από τα διεθνή μέσα και έπληξε σημαντικά την εικόνα και το γόητρο του καθεστώτος. Μετά από πολυήμερες διαπραγματεύσεις, τελικά οι ιταλικές Αρχές παραχώρησαν πολιτικό άσυλο στους ναυτικούς, οι οποίοι έμειναν εκεί ως πολιτικοί εξόριστοι.

Στην Ελλάδα θεωρούνταν λιποτάκτες. Και τιμωρήθηκαν από τη χούντα με τις χειρότερες μεθόδους ανακρίσεων.

Μεταξύ των συλληφθέντων ο Σπύρος Μουστακλής με την πλέον χαρακτηριστική ιστορία: μετά τον φρικτό βασανισμό του από μέλη της ΕΑΤ-ΕΣΑ έμεινε σχεδόν παράλυτος και ήταν για καιρό σε αφασία ενώ έχασε σχεδόν απόλυτα την ομιλία του.

Συνολικά, από τις συλλήψεις της Χούντας την 23η Μαΐου, φυλακίστηκαν 63 αξιωματικοί του ναυτικού, 5 αεροπόροι, 5 του στρατού ξηράς και 6 πολίτες. Έως τις 27 Αυγούστου και παρότι αρχικά ανακοινώθηκε η παραπομπή τους σε στρατοδικείο, οι περισσότεροι αφέθηκαν ελεύθεροι, ενώ δε στοιχειοθετήθηκε κατηγορία για προσαγωγή τους σε δίκη. Τους επιβλήθηκε, ωστόσο, η πειθαρχική ποινή της απόταξης, η οποία και ακυρώθηκε μετά την πτώση της χούντας, στις 24 Ιουλίου του 1974.

Όσο για τον Μουστακλή; Κατά τη διάρκεια των βασανιστηρίων που του έγιναν, από ομάδα υπό του βασανιστή Αναστασίου Σπανού, τα χτυπήματα στην καρωτίδα του προκάλεσαν εγκεφαλικό επεισόδιο με αποτέλεσμα να διακομιστεί (με καθυστέρηση πολλών ωρών) στο 401. Από τα χτυπήματα προκλήθηκε ολική παράλυση των δεξιών του άνω και κάτω άκρων. Αργότερα μεταφέρθηκε στην Πολυκλινική Αθηνών και ακολούθως στο ΚΑΤ, για να υποβληθεί υποβαλλόμενος σε φυσικοθεραπείες για την αποκατάσταση του καταφέρνοντας να περπατήσει, αλλά χωρίς να καταφέρει να μιλήσει.

Απεβίωσε στις 28 Απριλίου 1986. Μετά το θάνατό του, δόθηκε τιμητικά ο βαθμός του αντιστράτηγου και το όνομά του στο κέντρο νεοσυλλέκτων του Μεσολογγίου (2/39 Σύνταγμα Ευζώνων) όπου υπάρχει και η προτομή του. Προτομή επίσης έχει ανεγερθεί στα πρώην κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ (νυνξ πάρκο Ελευθερίας) στην Αθήνα. Ακόμη, υπάρχουν πάρκο και πλατεία με την προτομή του, στην Ερμούπολη Σύρου και στη Νέα Φιλαδέλφεια Αττικής αντίστοιχα.

Πρόσφατα ένα νέο ιστορικό ντοκουμέντο προστέθηκε στην υπόθεση Μουστακλή. Πρόκειται για το φιλμ που βρέθηκε σε κάποιο υπόγειο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και τον δείχνει στην μεταπολίτευση να φτάνει στο Πολυτεχνείο με την γυναίκα του για να τιμήσει την επέτειο.

Οι δημοσιογράφοι σπεύδουν να τον συναντήσουν και να του απευθύνουν ερωτήσεις. Την στιγμή που προτάσσουν το μικρόφωνο, αυτός τους κάνει νόημα ότι δεν μπορεί να μιλήσει. Η γυναίκα του στο πλευρό του επαναλαμβάνει «δεν μπορεί να μιλήσει»…

Ήταν η πρώτη επέτειος του Πολυτεχνείου, στις 22-24 Νοεμβρίου 1974. Το βίντεο είναι άκρως συγκινητικό…


Δημοσιεύτηκε στο newpost.gr στις 21/11/2023